Mijnheer de Voorzitter,
"Vinger aan de pols" is de titel van deze Programmabegroting. U komt terecht met deze uitdrukking. Hoewel de financiële uitgangspositie in Ede goed is, krijgen we de komende jaren heel wat uitdagingen te verwerken. Ede 2025, FoodValley, Kenniscampus, Veluwse Poort, decentralisatie AWBZ en Jeugdzorg worden genoemd. Daar moet wat de ChristenUnie betreft de Wet Werken naar Vermogen en de woningbouw nog bij. Daarom vz zijn wij tevreden met een sluitend meerjarenperspectief wat nog een stootje kan hebben. Tevreden dus over het eindresultaat maar dat neemt weg dat een aantal keuzes niet de onze zijn en we vinden dat er sprake van onbalans is. Ik kom daar op terug.
Voorzitter, ik wil een uitdaging aan ge genoemde rijtje toevoegen. Een citaat uit het convenant over de samenwerking tussen de 5 coalitiepartijen: "Een samenwerking die naar wij verwachten leidt tot een vruchtbare en stabiele bestuursperiode". Wat de ChristenUnie betreft ziedaar uw uitdaging: "een vruchtbare en stabiele bestuursperiode". Het zal niemand ontgaan zijn dat er de nodige spanningen in deze coalitie zitten. Met als hoogtepunt de wethouderssoap waar vanmiddag hopelijk een eind aan is gekomen met de benoeming en beëdiging van de nieuwe wethouder. Mevr. Ligtelijn, krijgt van ons het voordeel van de twijfel. Deze zuinige opstelling is het gevolg van 1,5 jaar geploeter van college en coalitie. En het feit dat mevr. Ligtelijn namens de WWB raad een half jaar geleden in de cie MZ rigoureus de voorgestelde bezuinigen op het minimabeleid van de hand wees en nu, een half jaar later dus, deze bezuinigingen moet gaan uitvoeren, roept bij ons toch gemengde gevoelens op.
En voorzitter, er komt nog iets bij, de bestuurstijl van dit college. Officieel stelt de raad kaders of geeft het college kaderstellende opmerkingen mee, het college voert uit en de raad controleert. Maar nu de praktijk. Het minimabeleid. Drie keer heeft deze raad in het openbaar aangegeven een deel van deze bezuinigingen eigenlijk niet te willen. Twee keer ondersteunt door een niet mis te verstane motie. Het college legt dit naast zich neer. De cie MZ heeft bijna letterlijk met de vuist op tafel moeten slaan om de cijfers van Permar tijdig te krijgen. Uiteindelijk heeft wethouder Hullegie toegezegd de kwartaalcijfers aan de commissie ter beschikking te stellen. En wethouders Kremers zegt een paar maanden later doodleuk: doe ik niet. Terwijl het nota bene nummer 2 in de lijst met risico's is. In de vorige raadsvergadering ontstond een verwarrend debat over de Zuiderpoort. Wethouder zegde een onderzoek toe. In de agendacie wordt afgesproken in de eerstvolgende cie MZ de onderzoeksvragen te bespreken. Maar de onderzoeksvragen worden domweg niet aangeleverd.
Ik kan helaas nog meer voorbeelden geven. En zijn dat allemaal incidenten? Nee voorzitter, wij zien een trend waarbij aan de rol van de raad onvoldoende recht wordt gedaan. En dan druk ik me nog heel genuanceerd uit. En wees u er van bewust dat dit ook z'n uitstraling op de burger heeft. Combineer dat met de toch regelmatig opduikende miscommunicatie met burgers, b.v. rondom Peptalk en het Harmoniegebouw, dan snapt u wel dat de kloof tussen burger en politiek niet kleiner wordt.
Voorzitter, de boodschap van de ChristenUnie aan college en coalitie is: ga aan de slag om de verhoudingen te verbeteren, synergie te zoeken, productief samen te werken en deze raad serieus te nemen. Alleen dan kunnen we in de komende jaren de genoemde uitdagingen aan. Ook wij voelen ons verantwoordelijk voelen voor een bestuurlijk Ede dat klaar is voor 2025. Daarom deze indringende en oprecht gemeende oproep.
Voorzitter, terug naar de begroting. Zoals gezegd tevredenheid over de stevigheid ervan.
Ontevreden over de onbalans daar waar het gaat om onze zorg voor de naaste in relatie met de plannen voor het Exposeum, de verbouwplannen voor de raadszaal en de vele miljoenen uit de grondnota. Zijn we tegen het Exposeum? Nee, vooralsnog niet. We realiseren ons dat er nu kansen liggen. Maar wij verwachten een valide business case waarin ook de herhuisvesting van het historisch museum en het tegelmuseum verwerkt is. En de business case moet sluitend zijn voor de investering en de exploitatie op langere termijn. Pas dan zeggen we definitief
ja of nee.
Voorzitter, de ChristenUnie vindt duurzaamheid belangrijk. Zowel voor de samenleving, de leef-
en woonomgeving en de economie. En wat de economie betreft, staan alle signalen op oranje en duikt af en toe een hardnekkige rode tint op. Lokaal zijn onze mogelijkheden uiteraard beperkt maar dat wil niet zeggen dat we niets kunnen. Wethouder Kremers, houd een vinger aan de pols bij de ondernemersverenigingen. Stimuleer innovatie en kansrijke initiatieven, wees daar waar nodig een oliemannetje. Zowel de ondernemers als de gemeente hebben geen baat bij een te omvangrijke leegstand. Hetzelfde geldt in regionaal verband. FoodValley is een sterke regio met veel kansen. Juist als we de wind tegen hebben, komt het aan op een goede samenwerking. Elkaar kansen gunnen maar ook samen profiteren. Hoe het niet moet zien we op Europees niveau, laten we daar maar geen voorbeeld aannemen. (zie motie VVD)
Duurzaamheid
Duurzaamheid heeft wat de ChristenUnie betreft ook alles te maken met een fietsvriendelijk beleid. Liever nog fietsstimulerend beleid. Enthousiasme is er bij een aantal Edenaren om Ede fietsstad van Nederland te maken. Past uitstekend bij groen, gezond en actief. Het college ziet dit blijkbaar anders en komt met een voorstel om de gratis overdekte fietsenstalling te sluiten. Het alternatief is de fietsen in weer en wind buiten neer te zetten. Bij station Ede-centrum want "dat zou het station een extra boost kunnen geven" aldus wethouder v.d. Weerd. Nou, die boost zien wij ook wel zitten. Alleen dan in negatieve zin. De her en der geparkeerde fietsen geven station Ede-centrum nu al geen geweldige uitstraling. Tel daar nog eens de nodige extra fietsen bij vanwege de sluiting van de huidige stalling en iedereen snapt dat dit een Ede-Wageningen in het klein wordt. Slecht voorstel vindt de ChristenUnie en dient daarom een motie in samen met CDA, D66 en ...
Een ander
Een ander duurzaamheidspunt waar dit college wel heel creatief mee omgaat, is duurzame energie. "Ede boekt resultaten met duurzame energie" kopt een nieuwsbericht. Nou dat belooft wat, denk je als lezer. Neem je de moeite om de eerste paragraaf te lezen dan wordt de kop al genuanceerder. We realiseren onze doelstelling voor 2012 voor ongeveer 80%. De doelstelling voor 2020 is echter nog ver weg. Nog even kun je denken dat 2020 nog ver weg is maar de lezer die volhoudt tot het einde snapt dan dat die doelstelling nog heel ver weg is. En het college past voor het resultaat in 2012 de Griekse methode toe om met cijfers te goochelen. Want in werkelijkheid halen we 67,5% en als het tegenzit met de biomassacentrale komen we uit op een schamele 42,5%. Vz, dat lijkt nergens op. Dat kan en moet beter vindt de ChristenUnie.
Tenslotte
voorzitter, het venijn zit in de staart. Wat ons betreft niet zozeer in deze bijdrage maar in de Programmabegroting zelf. Vanaf pagina 161 komt de grondnota aan bod. En dan gaat het niet meer over 10, 20 of 100 duizend euro. Dan gaat het over vele miljoenen. En wij ons maar druk maken over 200 duizend voor het minimabeleid, 50 duizend voor een fietsenstalling en ga zo maar door. De financiële positie van het grondbedrijf is verslechterd met 24,3 miljoen euro. De bedrijfsreserve daalt van 14,5 naar 0,9 miljoen. Op gronden in eigendom boeken we ruim 5 miljoen euro af. Vz, de omvang van deze getallen staat in schril contrast met de bedragen uit onze ingediende en in te dienen moties en amendementen. Maar is wel in lijn met het landelijk beeld. En dan komt er iets merkwaardigs. Het college ziet mogelijkheden om met te nemen maatregelen de waarde van de verspreide gronden te verhogen met 7,9 miljoen euro. Dat komt mooi uit want dan hoeven we niet meer verlies te nemen dan we nu al doen. Of is dit ook de Griekse methode. Hoe reëel zijn de genoemde bedragen vz? En tel eens het aantal keren dat het woord "zullen" in de nota staat, "we zullen dit" en "we zullen dat" ... Allemaal toekomende tijd, maar er is nu actie nodig, sterker nog, er was vorig jaar actie nodig. Er lijken van die toevalligheden in de grondnota te zitten waardoor we met onze reserve nog net boven de nul blijven. Vz, wat de ChristenUnie betreft gaan wij in 2012 met elkaar een fundamentele discussie aan over deze problematiek. Ook hoe reëel de bouw van 500 woningen per jaar is. En hoeveel goedkope woningbouw noodzakelijk is om de wachtlijst weg te werken. Wat dat betreft is de ChristenUnie blij met de toezegging die wethouder van Milligen hiervoor al heeft gedaan.
Voorzitter, ik rond af. Er valt nog veel meer te zeggen. Over veiligheid, leefbaarheid, over samen leven, over Ede 2025, over het Open Innovatie Festival Ede, geweldig initiatief trouwens. Maar ook voor mijn bijdrage geldt: keuzes maken. Eén vraag, verzoek wil ik u op de valreep nog meegeven. Gaan wij in navolging van Nijkerk er voor zorgen dat onze scholen het predicaat alcohol vrij krijgen? Zie de FrisValley nieuwsbrief van vandaag. We wensen u als college en ambtelijke organisatie Gods zegen toe.
Jos van Heuveln
Fractievoorzitter ChristenUnie Ede
