Jos van Heuveln: 'waarom huur betalen voor een buurthuis?'

jongerenvrijdag 10 februari 2017 16:03

Veel maatschappelijke organisaties zitten in een pand waarvoor ze huur moeten betalen. Buurt- en dorpshuizen zijn daar een heel bekend voorbeeld van. Soms kunnen we die huurprijs ook wel begrijpen. En is er bijvoorbeeld ook sprake van inkomsten (overigens vaak niet de totale kosten dekkend). Maar soms schuurt het ook wel en roept het vragen op. Raadslid Jos van Heuveln vraagt zich af: 'hoe zit dat nu?' en ging op onderzoek uit. Lees verder wat zijn conclusie is.

Op 1 juli 2012 is de Wet markt en overheid in werking getreden. Die wet bevat concurrentievoorschriften (in de vorm van gedragsregels) voor overheden die economische activiteiten verrichten. En het verhuren van vastgoed aan maatschappelijke organisaties is een economische activiteit. De gedragsregels hebben alle als doel om zo gelijk mogelijke concurrentieverhoudingen tussen overheden en particuliere ondernemingen te creëren. En er zijn natuurlijk ook ondernemingen die vastgoed verhuren. Als de overheid (lees gemeente) bijvoorbeeld gratis of voor een erg lage huur een pand ter beschikking zou stellen aan een buurthuis kan een zakelijke onderneming daar nooit tegen concurreren. Daarom is één van de gedragsregels in deze wet dat overheden minimaal de integrale kosten van een economische activiteit in de huurprijs doorberekenen. Als gemeente mag je dus niet meer met een te lage huur een maatschappelijke organisatie subsidiëren. Wat je als gemeente wel kunt doen in dergelijke gevallen is aan de ene kant de kostprijsdekkende huur door belasten aan de desbetreffende organisatie en aan de andere kant diezelfde organisatie meer gaan subsidiëren.

Dat lijkt in eerste instantie erg op een vestzak – broekzak verhaal. Het zijn weliswaar binnen de gemeente twee verschillende afdelingen (vastgoed en beleidsafdeling), het is en blijft natuurlijk één gemeente. Maar de desbetreffende beleidsafdeling heeft wel de mogelijkheid om bijvoorbeeld de hoogte van de subsidie te beoordelen aan de hand van de doelstellingen en prioriteiten van het gemeentelijk beleid. En je kunt ook het ondernemerschap van organisaties stimuleren: welke inkomstenbronnen heb jezelf, wat zien jullie als mogelijkheden? Op deze manier worden maatschappelijke organisaties uitgedaagd om zelf ook inkomsten te genereren en blijven de concurrentieverhoudingen zuiver.

Natuurlijk blijven er altijd bijzondere situaties. Als gemeente zou je dan kunnen besluiten om een bepaalde activiteit met een groot maatschappelijk belang vrij te stellen van de invloedssfeer van de Wet Markt en Overheid, met een zogenaamd Algemeen Belang Besluit. Je hoeft dan voor die activiteiten niet de integrale kosten in de huurprijs door te berekenen. Maar dat vraagt wel een zorgvuldige afweging, omdat een Algemeen Belang Besluit een besluit is in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Een dat besluit staat daarmee open voor bezwaar en beroep.

Kortom, het is en blijft een lastig verhaal waarbij uitleg wel noodzakelijk is. En ja, dat gevoel dat het af en toe schuurt zijn we ons als fractie terdege bewust. Het is een dossier wat ons al langer bezig houdt. De wet is onlangs geëvalueerd en mogelijk dat er wijzingen komen. Maar of die positief of negatief uitvallen voor maatschappelijke organisaties is niet te zeggen. Want met name vanuit ondernemingen was er veel ergernis over overheden met concurrentievoordelen. We blijven dit dossier dan ook goed volgen om te kijken of er bij knelpunten toch mogelijkheden zijn.

Jos van Heuveln, raadslid
E. jos.van.heuveln@ede.nl 

« Terug